eşq

eşq
is. <ər.>
1. Sevgi, məhəbbət, sevda, böyük istək hissi, sonsuz bağlılıq. Vətən eşqi. Övlad eşqi. Həyat eşqi. – Can vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candır; Eşq afətican olduğu məşhuri-cahandır. F.. Dilidivanə sevər can tək o zülfi-siyəhi; Başının şurini gör, eşqdə sevdasına bax. S. Ə. Ş.. Eşq sözü sözlərin sultanıdır, tacıdır; Eşq – həyat ağacıdır! B. V..
2. Şiddətli arzu, həvəs, meyil, istək. Sözün eşqilə, qəlbilə yaşar aləmdə insanlar; Sözün səyyar xəyalilə uçar əflakə dastanlar. S. V.. Ala çiçəklərlə ala sürülərin doğma yurdunda dincələn əsgərlər hücum eşqi ilə çırpınırdılar. Ə. Vəl..
3. Müxtəlif obrazlı tərkiblərdə: eşq əhli, eşq aləmi, eşq yarası, eşq afəti, eşq quşu, eşq dəryası, eşq odu, eşq əsiri və s. şəklində işlənib sevgi, məhəbbət hisslərini bildirir. Eşqin xəncərini vurdum sinəmə; Dərin yaralarım deşdim də gəldim. «Aşıq Qərib». Yoxsa çıxılmayan eşqin dağında; Ömrünün dirilik çeşməsi qaynar. M. Müş..
◊ Eşq yetirmək – sevmək, vurulmaq, aşiq olmaq, bənd olmaq, məhəbbət yetirmək. Xırda qız ağıllı-başlı Məlik Cümşüdə eşq yetirmişdi. (Nağıl). Bir neçə il ondan sonra Mirzə qonşunun qızına eşq yetirib anasını elçi göndərdi. Ə. H.. Eşq olsun! – mədh, tərif yerində işlənir (bəzən «afərin» mənasında da işlənir). Deyirəm, eşq olsun dünən və bu gün; Azadlıq yolunda can verənlərə! B. V.. Eşqə düşmək (tutulmaq, giriftar olmaq və s.) – 1) aşiq olmaq, sevmək, bənd olmaq, vurulmaq. Qəm evində zar olalı; Eşqə giriftar olalı; Yarımadıq yar olalı; Nə mən səndən, nə sən məndən. Q. Z.. Görcəyin gözəl Leylini; Bəyəndim şirin dilini; Eşqə bələndim, meylini; Bil mana sarı görəndə. Aşıq Ələsgər; 2) hədsiz dərəcədə bir şeyin həvəsində, həsrətində olmaq, arzusunu çəkmək, istəmək. Axırda mən özüm də bir belə eşqə düşdüm ki, özümə bir yan tütəyi ələ gətirib başladım yavaş-yavaş çalmağa. . . C. M.. Eşqə gəlmək – təbə gəlmək, cuşa gəlmək, ilhamlanmaq. Yenə də ortada imtahan gərək! Yoxsa ki, gündə bir eşqə gələrək; Sonra da ardınca baxıb ağlamaq; Əskiklik gətirir hər insana, bil! S. V.. Sordum: – Nədən, gözəl çoban; Eşqə gəlib ney çalırsan? N. R.. Eşqə salmaq – sevməsinə, aşiq olmasına səbəb olmaq, özünə aludə etmək. Əğyarı eşqə salmağa ol şuxi-dilfirib; Qeyrilə görcəyin mənə çox eylər ehtiram. S. Ə. Ş.. Eşqi cuşa (tüğyana) gəlmək – həvəsə gəlmək, cuşa gəlmək, çox həvəslənmək. Qoğuz padşahın eşqi cuşa gəldi, durub gəlməkdə olsun Nardan xanımın yanına. (Nağıl). Qurbani zindanda Pəri xanımı yadına saldı, eşqi tüğyana gəlib sazı sinəsinə basdı. «Qurbani». Allah eşqinə – bax Allah.

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Поможем сделать НИР

Look at other dictionaries:

  • Esq — UK US noun [after noun] FORMAL ► UK ABBREVIATION for Esquire: a title added after a man s name on envelopes and official documents. If Esq is used, Mr is not used before the name: »The property belongs to Arthur Jones, Esq. ► US ABBREVIATION for… …   Financial and business terms

  • Esq. — esq. esq. abbresquire Merriam Webster’s Dictionary of Law. Merriam Webster. 1996. Esq. An abbreviation for esquire, which is a title u …   Law dictionary

  • Esq. — Esq. = Esquire. * * * Esq.,   Abkürzung für Esquire.   * * * Esq. = Esquire …   Universal-Lexikon

  • Esq. — Esq. This abbreviation is a 16c shortening, as a written form of address, of esquire, which originally denoted ‘a young aspirant to knighthood who attended and served a knight’, and was later extended to refer to other classes of men including… …   Modern English usage

  • Esq — or Esqr abbrev. Esquire * * * (especially in Britain) the short form of the word ‘Esquire’, sometimes still written after a man’s name on an envelope instead of ‘Mr’ before it, e.g. ‘Charles Lewis, Esq’. This used to be the polite way to address… …   Universalium

  • Esq. — Esq. Esq. noun abbreviation for Esquire, written after a man s name, especially on the address of an official letter or after the name of a lawyer in the US …   Financial and business terms

  • Esq. — Esq. 1.) especially BrE esquire a title that is sometimes written after a man s name in the address on an official letter instead of using ↑Mr before the name 2.) AmE a title of respect that is sometimes put after a lawyer s name ▪ Franklin… …   Dictionary of contemporary English

  • Esq. — Esq. is used after men s names as a written abbreviation for esquire. ...Harold T. Cranford Esq …   English dictionary

  • Esq. — Esq., Abkürzung für Esquire (s.d.) …   Meyers Großes Konversations-Lexikon

  • Esq. — Esq. oder Esqr. (engl.) = Esquire (s.d.) …   Kleines Konversations-Lexikon

  • Esq. — Esq. 〈Abk. für〉 Esquire …   Lexikalische Deutsches Wörterbuch

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”